dehaze
ترمووود، نقش درخت در زندگی مدرن

ترمووود، نقش درخت در زندگی مدرن

توسعه موارد کاربرد مصالح چوب ، ساخت مصنوعات متنوع و چند سازه ای در پناه علم و فناوری طی دهه های اخیر پیشرفت قابل ملاحظه ای داشته است . با این وجود روی روشهای حفظ پایداری ظرافت این مصنوعات در محیط نصبشان و تدارک آموزه های کارآمد برای ارتقای مهارت های پیشگیرانه در بین دست اندرکاران صنایع تولید مصنوعات چوب و ترویج موارد مراقبت از اقلام کار چوبی در فضای زیست محیطی به ویژه در جوامع کشور های جهان سوم ، بسیار کم کار شده است . لذا عدم وجود آگاهی و شناخت کافی از این صنعت عامل عمده کوتاهی عمر مفید فرآورده های چوب در این جوامع میباشد.

این ماده طبیعی به لحاظ تنوع کاربردی که دارد در برخی از موارد به دلیل داشتن یک سری از مشکلات کاربردی مانند تخریب زیستی، تغییر ابعاد در برابر تغییرات رطوبتی هو و تأثیر پذیری از اشعه ماورای بنفش خورشید به صورت محدود مورد استفاده قرار می گیرد. متخصصین برای بهبود خواص مزبور از شیوه های متعددی از جمله آغشتن چوب به مواد سمی، استفاده از پوشش های بی رنگ یا رنگی برای محدود کردن جذب و دفع رطوبت و مقابله با اشعه خورشید استفاده نموده اند. علیرغم آثار مثبت این روشها و مواد، بسیاری از شیوه ها به دلیل آلایندگی محدود، ممنوع و یا حذف شده اند. بدین سبب گرایش به سوی روش هایی است که به کمک آنها بتوان چوب را  بدون ایجاد آثاری زیانبار بر روی طبیعت تیمار کرد.

اصلاح چوب به این معنی است که با استفاده از مواد و روش هایی که آثار مخربی بر محیط زیست نداشته باشند و یا به عبارتی دوستدار طبیعت باشند، خواص چوب را برای بسیاری از کاربردها بهبود بخشید.

اصلاح چوب با شیوه های مختلفی اعم از شیمیایی، گرمایی، مکانیکی و آنزیمی انجام می شود.

اصلاح گرمایی یا حرارتی به دلیل عدم استفاده از مواد شیمیایی و سهولت کاربرد طرفداران بسیاری را به ويژه در اروپا پیدا کرده است، به نحوی که صنایع جدیدی نیز احداث و به بهره برداری رسیده اند.

،Thermowood ترموود

تقریباً همیشه برای بشر روشن بوده است که سوزاندن سطح چوب در آتش، آن را برای استفاده در فضای بیرونی مقاوم‌تر می‌کند و از دوران باستان از این روش برای افزایش مقاومت چوب‌هایی که در معرض شرایط آب و هوایی بیرونی قرار داشته‌اند استفاده می‌شده است. مطالعه علمی تیمار حرارتی چوب اولین بار در دهه 1930 انجام گرفت. گسترده‌ترین و کامل‌ترین پژوهش‌ها را انجمن ترمووود فنلاند  انجام داد. در نتیجه‌ی این تحقیقات انجمن ترمووود فنلاند روشی برای تیمار حرارتی چوب ابداع نمود که با نام ترمووود شناخته می‌شود. انجمن ترمووود فنلاند با همکاری صنایع محصولات چوبی فنلاند فرایند تیمار حرارتی چوب را در مقیاس صنعتی توسعه داده و مجوز اجرای فرایند ترمووود را به شرکت‌های عضو می‌دهد.
ترمووود یا ترمو چوب حاصل فرآیند خشک کردن چوب با حرارت 230 درجه سانتی گراد در معرض بخار آب و گردش هوا می‌باشد. در این فرآیند مغز چوب یا داخلی‌ترین قسمت چوب به دمایی بین ۱۸۵ تا ۲۱5 درجه سانتی گراد می‌رسد. بسته به  ضخامت ، رطوبت اولیه و گونه چوبی که تحت این فرآیند قرار می‌گیرد، پس از رسیدن مغز چوب به این ، دما ، میزان حرارت به مدت 2 تا 3 ساعت ثابت می‌ماند.
استفاده از بخار در فرآیند ترمووود ویژگی‌های شیمیایی چوب را تغییر می‌دهد. در نتیجه فرایند ترمووود رنگ چوب تیره می‌گردد و توزیع رطوبت در چوب یک‌نواخت می‌شود و خاصیت عایق حرارتی آن نیز بهبود می یابد. در تیمار حرارتی ترمووود ، چوب در مقابل پوسیدگی مقاوم می گردد . هم‌چنین بیش‌تر ویژگی‌های نامطلوب چوب تا حد زیادی از بین می‌روند. دمای بالایی که به چوب اعمال می‌شود باعث شکسته شدن زنجیره های سلولزی و تجزیه اسیدها و خروج عمده رزین چوب می‌شود و محیط را برای رشد ریز ارگانیسم‌ها ، حشرات ، انواع قارچ و کپک نامناسب می‌سازد.
در فرآیند ترمووود، نخست با اعمال گرمای بالا رطوبت چوب به صفر می‌رسد و در آخرین مرحله با اعمال رطوبت به حدود ۴ تا ۶ درصد می‌رسد. حاصل این رطوبت‌دهی نهایی افزایش مقاومت چوب ترمو  در برابر تاب برداشتن، تغییر ابعاد و جا به جا شدن است.

فرآیند ترمووود در سه فاز اجرا می‌شود:


فاز 1: افزايش دما و خشک کردن در دمای بالا
در فاز نخست فرآيند ترمووود دماي چوب با استفاده از گرما و بخار آب یک‌باره افزایش داده می‌شود، به‌نحوی که دمای کوره به حدود 100 درجه سانتی گراد می‌رسد. سپس به تدریج و به شکل یک‌نواخت دما تا130 درجه سانتی گراد افزايش داده می شود. در این فاز از فرآیند ترمووود از بخار آب براي جلوگيري از ترك برداشتن چوب در جریان حرارت‌دهی بهره گيري مي­شود. به علاوه بخار آب مانع بروز واکنش‌های شيميايي داخل چوب می‌شود. در اين مرحله محتوای رطوبت چوب ترمو تقریباً به صفر می رسد.


فاز 2: حرارت‌دهی
وقتی خشک‌سازی چوب در دمای بالا انجام گرفت در فاز دوم فرآیند ترمووود دماي داخل کوره تا حدود 180-215 درجه سانتی گراد (بسته به استاندارد ترمووود) افزايش می یابد. پس از رسيدن به این دما بنا به کاربرد نهایی مورد نظر برای چوب ترمو به مدت 2 تا 3 ساعت اين دما حفظ می شود. در اين فاز بخار آب از آتش گرفتن چوب جلوگیری می‌کند.


فاز 3: رطوبت‌دهي و خنک کردن
در مرحله نهایی فرآیند ترمووود با اسپری کردن آب بر روي چوب ها دماي آنها كاهش پیدا می‌کند. وقتی دمای چوب ترمو به حدود 80 تا 90 درجه سانتی گراد رسید رطوبت‌دهی مجدد برای رساندن چوب به رطوبت مناسب رخ می‌دهدنتيجه این کار ایجاد ترمو چوب با رطوبتي معادل 4 تا 7 درصد است

 

استاندارد تیمار ترمووود

رده بندی استاندارد تیمار چوب ترمو
ترمو-اس (Thermo-S)
حرف S درThermo-S از واژه Stability به معنی پایداری و ثبات گرفته شده است. این ثبات علاوه بر شکل ظاهری در کاربردهای نهایی این کلاس چوب ترمو  اهمیت کلیدی دارد. محصولات ترمووود کلاس S بسته به رطوبت محیط ممکن است از ۶ تا ۸ درصد تغییر ابعاد به صورت تورم یا افت حجم داشته باشند. محصولات این کلاس ترمووود از دوام نسبتاً مناسبی نیز برخوردارند و با استاندارد EN 113 مطابقت دارند.


کاربرد انواع متفاوت الوارهای ترمووود کلاس S مطابق جدول زیر توصیه می‌شود:

  سافت وود Thermo-S

  هارد وود Thermo-S

اجزای ساختمانی
مبلمان محیط ‌های خشک
مبلمان داخلی
مبلمان باغ
 سونا
اجزای در و پنجره

مبلمان
تزیینات نمای چوبی (کلدینگ(
کف چوبی (دکینگ(
کفپوش
سونا
مبلمان باغ

 

ترمو-دی (Thermo-D)


حرف D در Thermo-D از واژه Durability یا دوام گرفته شده است. دوام زیست‌شناختی علاوه بر حفظ شکل ظاهری در کاربردهای نهایی این کلاس چوب ترمو  اهمیت کلیدی دارد. محصولات ترمووود کلاس D بسته به رطوبت محیط ممکن است از 5 تا 6 درصد تغییر ابعاد به صورت تورم یا افت حجم داشته باشند. محصولات این کلاس ترمووود از دوام نسبتاً مناسبی نیز برخوردارند و با استاندارد EN 113 مطابقت دارند.
کاربرد انواع متفاوت الوارهای ترمووود کلاس D مطابق جدول زیر توصیه می‌شود:

سافت وود Thermo-D

هارد وود Thermo-D

نمای چوبی (کلدینگ(
درهای بیرونی
پنجره‌های کرکره‌ای
نمای ساختمان‌های طبیعی
مبلمان حمام و سرویس بهداشتی
مبلمان سونا
کف چوبی (دکینگ(
کف‌پوش
مبلمان باغ

آلاچیق و ...

برای تمام مصارف مشابه نوع Sاست. اگر مصرف‌کننده به دنبال رنگ‌های تیره تر باشد می‌توان از چوب‌های ترمووود کلاس D استفاده کرد.

 
 

مزایای ترمووود

  • دوام بالا در برابر پوسیدگی و شرایط جوی
  • ثبات مشخصات ابعادی
  • طول عمر بالا
  • مقاومت چوب ترمو در برابر تاب برداشتن  و اعوجاج
  • مقاومت در برابر حمله حشرات، ریز ارگانیسم‌ها، و انواع قارچ و کپک
  • زیبایی چشمگیر و یک‌نواختی رنگ در تمام نقاط چوب
  • بدون مواد شیمیایی افزودنی
  • بدون رزین (صمغ)
  • بافت خالص و یک‌نواخت
  • عایق حرارتی عالی
  • چگالی پایین
  • بدون تأثیر مخرب بر سلامت انسان
  • نصب آسان بدون نياز به نيروي متخصص
  • امکان نصب و جداسازي مكرر جهت نظافت يا انتقال
  • شستشو و نگه‌داری آسان بدون تغییر شکل
 

چوب ماده خام طیبعی است که بعد از زغال سنگ و نفت جایگاه سوم را در دنیا به خود اختصاص داده است. به دشواری می توان ماده خام دیگری مانند چوب یافت که به طور گسترده در همه جای دنیا در دسترس باشد و با کمترین کار و هزینه به شکل دلخواه آماده شود .